Wentylatory kanałowe i dachowe

Nie ma wątpliwości co do tego, że pomieszczenia wymagają wentylacji, w tym usuwania zanieczyszczonego powietrza. Kluczową rolę odgrywają więc wentylatory kanałowe i dachowe. Przyjrzyjmy się nieco bliżej rozwiązaniom w tym zakresie.

Wentylatory kanałowe
Wentylatory kanałowe pozwalają na efektywne usuwanie powietrza łącznie z wilgocią. Usunąć można również nieprzyjemne zapachy, a nawet roztocza. Urządzenia tego typu wspomagają wentylację grawitacyjną. Wentylatory kanałowe znajdują zastosowanie we wszelkiego rodzaju instalacjach wentylacji ogólnej. Są one ważnym elementem wentylacji wywiewnej i nawiewnej mieszkań, biur, sklepów czy też lokali gastronomicznych. Współpracują również z domowymi okapami kuchennymi, które mogą być wyposażone na przykład w filtry przeciwtłuszczowe. Mają zwartą obudowę. Mogą pokonywać duże opory instalacji, powstające w kanałach o małej średnicy. Oczywiście istnieje możliwość współpracy wentylatora z filtrami i nagrzewnicami kanałowymi.
Nowoczesne wentylatory kanałowe mają przede wszystkim szeroki zakres wydajności, wysoką sprawność, relatywnie niski poziom hałasu, a także duży maksymalny spręż statyczny. Urządzenia tego typu znajdują zastosowanie zarówno w systemach zwykłej wentylacji, jak i w instalacjach średniego ciśnienia.

Budowa wentylatorów kanałowych
W nowoczesnych wentylatorach kanałowych silnik z wirującą obudową zbudowany jest z takich samych elementów, jak każdy inny asynchroniczny silnik, z tym, że został zamieniony miejscami rotor i stojan. Stojan z uzwojeniami umieszczony jest we wnętrzu wirującej obudowy z uzwojeniem klatki. Obroty silnika reguluje się obniżając napięcia zasilania dzięki specjalnie wykonanemu uzwojeniu klatki. Wał silnika, który jest na stałe połączony z wirującą obudową, podparto na dwóch łożyskach kulowych. Są one ustalone w stojanie.
Dostępne na rynku wentylatory kanałowe, w zależności od wybranego modelu, mogą pracować w pozycji pionowej lub poziomej przy standardowych średnicach wentylacyjnych – 100-400 mm. Obudowa wentylatora może być wykonana z polipropylenu lub blachy stalowej, malowanej farbą epoksydową. Wirniki, w zależności od modelu, są wykonane z blachy aluminiowej albo tworzywa sztucznego ABS.

Wentylatory dachowe
Wentylatory dachowe używane są do usuwania zużytego powietrza, które gromadzi się pod sufitem bezpośrednio do atmosfery. Analizując ofertę w zakresie wentylatorów dachowych zwrócić trzeba uwagę przede wszystkim na urządzenia osiowe. Modele te mają wiele zalet, w tym dużą wydajność przy zachowaniu niewielkich rozmiarów i niskim poborze prądu. Rozwiązania tego typu sprawdzą się w obiektach, w których tłoczone są gazy zawierające substancje przyspieszające proces korozji. W nowoczesnych wentylatorach dachowych często montuje się wirniki promieniowe. Są one odporne na zanieczyszczenia również podczas pracy ciągłej. Ich wadą jest natomiast wysoki poziom hałasu.

Budowa wentylatorów dachowych
W wentylatorach dachowych projektanci kładą szczególny nacisk na bezpieczeństwo użytkowania urządzenia. Jest to konieczne dlatego, że są one narażone na bezpośrednie działanie warunków atmosferycznych. W niektórych modelach odporność obudowy jest wyższa dzięki impregnacji.

Wentylatory mają klasę izolacji B lub F. Oczywiście silniki elektryczne również muszą mieć zabezpieczenia. Podstawę stanowi ochrona silnika przed przegrzaniem. Niejednokrotnie uwzględnia się więc termokontakty bimetaliczne.
W zależności od modelu wentylatora wirniki wykonane są z tworzywa sztucznego lub aluminium. Oferowane są również wentylatory ze stalowymi wirnikami, które lakieruje się proszkowo. Urządzenia z wirnikami stalowymi osiągają większą wydajność w porównaniu do modeli z tworzywa sztucznego. W większości wentylatorów dachowych wirniki mają łopatki wygięte do tyłu. Koło wirnikowe zazwyczaj w sposób bezpośredni jest osadzone w obudowie silnika.

Autor: Damian Żabicki
Więcej informacji w artykule na stronach 10–14 Polskiego Instalatora 2/2012.