Znaczenie norm PN-EN w kontekście wdrożenia Dyrektywy 2010/31/UE

8 lipca 2010 roku weszła w życie dyrektywa 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, która nakłada na kraje członkowskie obowiązek wdrożenia jej wytycznych, poprzez ustanowienie m. in. wymagań w zakresie wspólnych ram ogólnych dla metodologii obliczania zintegrowanej charakterystyki energetycznej budynków/lokali i modułów budynków, czyli części budynków stanowiących samodzielną całość techniczno-użytkową.
Warto sobie uzmysłowić, że sporządzanie świadectw charakterystyki energetycznej budynków, opiera się o ramy ogólne, które stanowi opracowana na podstawie norm, metodyka ich sporządzania. Metodyka, która obecnie funkcjonuje, stanowi jedynie ramy ogólne dla wyliczeń poszczególnych składowych, związanych z zapotrzebowaniem na ciepło w budynku. Wiele jej aspek­tów, odwołuje się do norm, które szczegółowo i w wielu przypadkach indywidualnie odnoszą się do konkretnych przypadków. Korzystanie z norm oraz ich znajomość jest niezbędna do prawidłowego sporządzenia świadectwa charakterystyki energetycz­nej budynku, tym samym chcę podkreślić, że w oparciu o samą metodykę nie ma możliwości poprawnego sporządzenia świa­dectwa. Tylko kompleksowe korzystanie z norm w połączeniu z metodyką da nam miarodajny rezultat w postaci wymiernych wartości obliczeniowego wskaźnika energi końcowej i pierwotnej.

Rolą norm EPBD-CEN jest ujednolicenie europejskiej koncepcji oraz metod certyfikacji energetycznej i kontroli energetycznych budynków. W dłuższej perspektywie większa harmonizacja tych metod będzie korzystna dla wszystkich państw członkowskich.
Rozwój w obszarze norm CEN może także doprowadzić do powstania norm CEN-ISO. Normy ISO są powszechnie i mogą nawet zwiększyć możliwości rynkowe europejskiego prze­mysłu.
Komisja wsparła proces kształtowania norm CEN poprzez udzielenie CEN mandatu w zakresie opracowania norm koniecznych do wsparcia procesu wdrażania dyrektywy EPBD. Jeżeli wszystkie państwa członkowskie będą stosowały te normy jako punkt odniesienia, skorzysta na tym cała Europa. Przepisy budowlane stanowią jednak obszar, w którym państwa członkowskie UE korzystają z przywileju tworzenia ustawodawstwa krajowego (pod tym względem także dyrektywa EPBD przyjęła zasadę subsydiarności).
Regionalne różnice w klimacie, tradycjach w budownictwie, regulacjach prawnych, systemie kontroli jakości i zachowaniu użytkowników w Europie wpłyną na dane wejściowe, procedury obliczeniowe, a w konsekwencji także na charakterystykę energetyczną. Różnice te prowadzą także do różnych wyborów dokonywanych w poszukiwaniu optymalnej równowagi pomiędzy dokładnością a jasnością przekazu. Normy opracowane w ramach dyrektywy EPBD muszą być wystarczająco elastyczne, by pogodzić te różnice. Normy zostały opracowane w sposób utrudniający ich bezpośrednie zastosowanie w praktyce bez pomocni­czych materiałów krajowych (załączników krajowych). W niektórych państwach członkowskich treść norm znalazła częściowe odzwierciedlenie w krajowych publikacjach lub przepisach, a w innych stosowanie norm EPBD zawsze stanowi rozwiązanie alternatywne.
Koszty utrzymania i dalszego rozwoju będą niższe niż byłyby w przypadku, gdyby państwa członkowskie musiały działać na własną rękę. Ponadto posiadanie zharmonizowanych norm w całej Europie jest wielką zaletą. Implementacja nowych rozwiązań technicznych, urządzeń i systemów na szerszą skalę stanie się łatwiejsza, jeżeli charakterystyka będzie obliczana w ten sam sposób. Oznacza to, że przemysł może zyskać większy rynek w całej Europie.

PN-EN 15217:2008
Charakterystyka energetyczna budynków. Metody wyrażania charakterystyki energetycznej i certyfikacji energetycznej budynków.

↑
PN-EN 15603:2008 (org.)
Energetyczne właściwości użytkowe budynków - Całkowite zużycie energii i definicja energii znamionowej.

• Zapotrzebowanie budynku i systemu na energię do ogrzewania, chłodzenia, nawilżania, osuszania, ciepłej wody użytkowej, oświetlenia i systemów wentylacji: EN ISO 13790, EN-15316-1,EN-15316-2, EN-15243, EN-15316-3, EN-15265, EN-15193, EN 15241, EN 15232.
• Definicje i terminologia, dane klimatu zewnętrznego, warunki wewnętrzne, przegrzanie i ochrona przeciwsłoneczna, cieplne właściwości uzytkowe komponentów budowlanych, wentylacji i infiltracji powietrza, np. EN ISO 6946, EN-ISO 13370, EN-ISO 10077-1, EN 13947, EN-ISO 10211, EN-ISO 10077-2, EN-ISO 14683, EN-ISO 10456, EN 15242, EN 13779, EN 15251, EN-ISO 15927, EN-ISO 7345, EN-ISO 9288, EN-ISO 925, EN 12792.

↑
PN-EN 15459:2008 (org.)
Charakterystyka energetyczna budynków- Ekonomiczna ocena instalacji energetycznych w budynkach.

 

PN-EN 15603:2008 (org.)
Wyznaczenie wskaźników i procedur dotyczących całkowitej energii dostarczonej dla obliczonego i zmierzonego wskaźnika energii
Przygotowanie danych wejściowych dla budynków istniejących:

• Zestawienie 1: Zapotrzebowanie budynku i systemu na energię do ogrzewania, chłodzenia, nawilzania, osuszania, przygotowania CWU, oświetlenia i systemów wentylacji.
• Zestawieniw 2: Definicje i termologia, dane klimatu zewnętrznego, warunki wewnętrzne, przegrzanie i ochrona przeciwsłoneczna, cieplne właściwości użytkowe komponentów budowlanych, wentylacja i infiltracja powietrza.
   

Normy deficyjne:

• PN-EN ISO 7345:1998 (PL) Izolacja cieplna - Wielkości fizyczne i definicje.
• PN-EN ISO 9288:1999 (PL) Izolacja cieplna - Wymiana cieplna przez promieniowanie - Wielkości fizyczne i definicje.
• PN-EN ISO 9251:1998 (PL) Izolacja cieplna - Warunki wymiany ciepła i właściwości materiałów - Słownik.
• PN-EN 12792:2006 (PL) Wentylacja budynków - Symbole, terminologia i oznaczenia na rysunkach.
   

Norma - to dokument przyjęty na zasadzie konsensusu i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę organizacyjną, ustalający - do powszech­nego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmie­rzający do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie.
Normy to dokumenty obdarzone dużym zaufaniem publicznym i jako takie mogą być powoływane w przepisach prawnych, jako dobry sposób rozwią­zywania zagadnień technicznych i spraw spornych. Wysokie zaufanie wynika nie tylko z odpowiednich kwalifikacji osób opracowujących te normy, lecz także z faktu, że oparte są na przejrzystości, dobrowolności, bezstronności, efektywności, wiarygodności, spójności i uzgadnianiu na poziomie krajowym i europejskim. Znajomość wiedzy zawartej w normach zharmonizowanych jest zalecana nawet w przypadku rezygnacji producenta z ich stosowania. Warto dodać, że:
Zapis ust 4 art. 5 ustawy z dnia 12 września 2002 r o normalizacji mówi, że:

1. Polska Norma jest normą krajową, przyjętą w drodze konsensusu i zatwier­dzoną przez krajową jednostkę normalizacyjną, powszechnie dostępną, oznaczoną - na zasadzie wyłączności - symbolem PN.
2. Polska Norma może być wprowadzeniem normy europejskiej lub międzyna­rodowej. Wprowadzenie to może nastąpić w języku oryginału.
3. Stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne.
4. Polskie Normy mogą być powoływane w przepisach prawnych po ich opub­likowaniu w języku polskim.
5. Polskie Normy korzystają z ochrony jak utwory literackie, a autorskie prawa majątkowe do nich przysługują krajowej jednostce normalizacyjnej.

Należy pamiętać, że:

1. Przywołanie Polskiej Normy w przepisie prawnym nie powinno zmieniać jej dobrowolnego statusu.
2. Nałożenie obowiązku stosowania Polskiej Normy jest możliwe tylko posta­nowieniami ustawy.
3. Powołanie Polskiej Normy w rozporządzeniu Ministra nie skutkuje nałożeniem obowiązku, ponieważ jest to niezgodne z porządkiem prawnym.
4. Zezwolenie w ustawie o normalizacji na powoływanie PN w języku polskim w przepisach prawnych nie jest delegacją uprawniającą do nakładania obowiązku.
5. Przepisy europejskie zabraniają udostępniania norm za darmo.

Podsumowanie

1. Polska norma może być wprowadzeniem normy europejskiej lub międzyna­rodowej. Wprowadzenie to może nastąpić w języku oryginału.
2. Stosowanie polskich norm jest dobrowolne.
3. Polskie normy mogą być powoływane w przepisach prawnych po ich opub­likowaniu w języku polskim.

Stanowisko PKN jest następujące:
Stosowanie Polskich Norm (PN) jest dobrowolne.

Przepisy dyrektywy 2010/31/UE, mówią, że:

1. Charakterystyka energetyczna budynków powinna być obliczana na pod­stawie metodologii określania charakterystyki energetycznej budynków.
2. Metodologia powinna być zróżnicowana na poziomie krajowym i regionalnym.

• Podstawą metodologii stosowanej powinien być nie tylko sezon grzewczy, ale całoroczna charakterystyka energetyczna budynku.
• Metodologia powinna uwzględniać aktualne normy europejskie oraz od­powiadać ustanowionym w dyrektywie wymaganiom w zakresie wspólnych ram ogólnych.
• Charakterystyka energetyczna budynku oznacza obliczoną lub zmierzoną ilość energii potrzebną do zaspokojenia zapotrzebowania na energię związanego z typo­wym użytkowaniem budynku, która obejmuje m.in. energię na potrzeby ogrzewania, chłodzenia, wentylacji, ciepłej wody i oświetlenia.

Uwarunkowania wynikające z aktualnych norm europejskich

Zgodnie z wytycznymi dyrektywy metodologia powinna uwzględniać aktualne normy europejskie.
Państwa członkowskie stosują metodologię obliczania charakterystyki ener­getycznej budynków zgodnie z ramami ogólnymi podanymi w załączniku I do dyrektywy 2010/31/UE.
Zapewne oczekiwania wielu osób, są takie, iż nowa metodyka będzie do­kumentem w oparciu o który będzie mógł bez większych trudności sporządzić świadectwo charakterystyki energetycznej praktycznie każdy laik. Otóż nic bardziej mylnego.
Wiele aspektów, które są kluczowe wymaga i będzie wymagało znaczącej inwencji sporządzających świadectwa, gdyż nie sposób przygotować doku­ment, który odnosiłby się do wszystkich możliwych przypadków i rozwiązań, które mogą zaistnieć w ocenianych budynkach.
Polskie przepisy w wielu przypadkach odwołują się do polskich norm. Zazwyczaj są to przepisy rozporządzeń odpowiednich ministrów, przy sporządzaniu świadectw jest to minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej. W wielu sytuacjach mamy dylemat, gdyż nie wiemy z jakiej normy skorzystać, kiedy możemy z niej skorzystać i czy korzystamy z właściwej, bowiem zgodnie z zapisami ustawy o normalizacji każda norma, ma status dobrowolnej stosowalności i to osoba korzystająca z niej decyduje o właściwym wyborze.
Jednak liczne środowiska i grupy zrzeszone w różnych organizacjach, stowarzyszeniach branżowych bardziej lub mniej sformalizowanych, wyznaczają kierunek w jaki należy obrać, korzystając w konkretnych przypadkach z właściwej normy. Warto w tym względzie udać się po zdrowy rozsądek, i korzystać z sze­rokiego spektrum norm, które ewoluują zgodnie z nurtem postępu technicznego, rozwoju technologicznego oraz bazują na doświadczeniach ekspertów CEN i nie ograniczać się do szablonowych ogólnych ram rozporządzeń, które stanowią tylko ogólne ramy postępowania i są szablonem wskazówek, których należy przestrzegać.

Literatura

1. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w spra ­wie charakterystyki energetycznej budynków.
2. CENSE - Leading the CEN Standards on Energy performance of buildings to practice. Towards effective support of the EPBD implementation and acceleration in the EU Member States. EIE/07/069/SI2.466698.
3. Ustawa z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz. U. Nr 169, poz. 1386).

Źródło: www.energiaibudynek.pl (05/2011).

KONTAKT wyślij zapytanie ofertowe

Więcej o firmie

Energia i Budynek

E-mail: m.jankowski@zae.org.pl

WWW: www.energiaibudynek.pl

Tel: (0-22) 50 54 747

Fax: (0-22) 50 54 747

Adres:

ul. Świętokrzyska 20
00-002 Warszawa

[X]

Proszę wybrać przynajmniej jedną firmę.